Hazır program işinize uymuyorsa, iş yanlış değildir.

Çoğu işletmede bir Excel dosyası vardır. Herkes onu kullanır, kimse tam olarak sahibi değildir. Kopyalanır, e-postayla gider, biri bir hücreyi bozar, kimse fark etmez.

Yanında da bir WhatsApp grubu olur. İşler oradan takip edilir. “Şu iş bitti mi?” sorusu günde on kez sorulur, cevabı grubun 400 mesaj yukarısındadır.

Bu düzen aslında çalışıyor. Sorun, çalışmayı sizin hafızanıza borçlu olması. Siz olmadığınız gün iş duruyor, çünkü neyin nerede olduğunu sadece siz biliyorsunuz.

Hazır programlar bunu çözmek için var ama hepsinin bir varsayımı oluyor: işin belli bir şekilde yapıldığı varsayımı. Sizin işiniz o şekilde yapılmıyorsa program size uymuyor.

O noktada iki seçenek kalıyor. Ya işinizi programa uyduruyorsunuz — ki bu genelde işi kötüleştiriyor — ya da programı işinize göre yazdırıyorsunuz.

Özel yazılım tam olarak bu ikincisi. Pahalı ve uzun bir yol olduğu için de ilk seçenek değil, son seçenek olarak konuşulması gerekiyor.

En çok zaman kaybettiğiniz iş hangisi? Özel yazılım her şeyi çözmeye kalkarsa bitmiyor. Tek bir acıyla başlıyoruz, o çalışınca genişletiyoruz.

İşi şu an nasıl yapıyorsunuz? Adım adım anlatmanız yeterli. Kâğıtta nasıl yürüdüğünü görmeden ekranda doğru kurmak mümkün olmuyor.

Kaç kişi kullanacak ve nereden? Ofisten mi, sahadan mı, ikisinden de mi? Bu, sistemin nasıl kurulacağını baştan belirliyor.

Elinizdeki veriler nerede? Excel, eski bir program, defter. Aktarılacaksa bunu baştan planlıyoruz; sonradan yapılınca zahmetli oluyor.

Bir de şu soru: bu iş gerçekten size mi özel? Bazen benzer bir hazır çözüm vardır ve doğru cevap onu kullanmaktır. Öyleyse söylüyoruz.

İşi standart olmayan yerler. Kendi üretim akışı olan atölyeler, kendine has fiyatlama yapan toptancılar, birden çok şubeyi farklı yöneten işletmeler.

Bir de büyümüş ama sistemi büyümemiş işletmeler. Beş kişiyken çalışan düzen yirmi kişide çalışmıyor; herkesin kafasındaki bilgi artık ortak bir yerde durmak zorunda.

Sahada çalışan ekibi olanlar için de sık gerekiyor. Servis, montaj, dağıtım — orada iş kâğıtla takip ediliyor ve kâğıt kayboluyor.

Mantıklı olmadığı yerler de var: işi hazır bir programa rahat oturan küçük işletmeler. Orada özel yazılım gereksiz masraf oluyor ve bunu ilk konuşmada söylüyoruz. Hazır sistemlerle çözülebilecek işler için kasa ve adisyon programı sayfasına bakabilirsiniz.

Özel yazılım hazır programdan pahalı ve yavaş. Bunu saklamıyoruz. Sebebi de basit: hazır program binlerce işletmeye satıldığı için maliyeti paylaşılmış oluyor, sizinki ise sadece size yazılıyor.

Uzun sürmesinin asıl sebebi kod yazmak değil, işi anlamak. Bir işletmenin gerçekte nasıl çalıştığı, anlatıldığından her zaman biraz farklı çıkıyor. İstisnalar, “şu müşteride şöyle yapıyoruz”lar, yılda bir olan durumlar.

Bu yüzden tek seferde büyük teslim yapmıyoruz. Küçük bir parçayı çalıştırıp kullandırıyoruz; eksikler orada, ucuzken ortaya çıkıyor.

Ve şunu baştan söylüyoruz: özel yazılım her işletme için doğru karar değil. Doğru olmadığında bunu söylemek de işimizin parçası.

Yazılım sizin oluyor. Kaynak kodu ve veri sizde kalıyor; bize bağımlı bir kutu teslim etmiyoruz.

İlk haftalarda küçük düzeltmeler çıkıyor. Bu normal — insanlar kullanmaya başlayınca kâğıtta görünmeyen şeyler ortaya çıkıyor.

Sonrasında yazılım işinizle birlikte değişiyor. Yeni bir hizmet ekliyorsunuz, yeni bir şube açıyorsunuz; sistem de ona göre genişliyor.

Bir şey bozulursa WhatsApp'tan yazıyorsunuz. Numara değişmiyor.

Bu bir konsept — teslim edilmiş bir iş değil. Teslim ettiklerimiz çalışmalar sayfasında.

Özel yazılım işleri genelde Pişkin Kurumsal paketiyle çözülüyor. Kapsam görüşmede netleşiyor; iki işletme aynı görünse de ihtiyaç aynı olmuyor.

Kesin rakam kapsama göre değişiyor; her paketin içinde tam olarak ne olduğu fiyatlar sayfasında madde madde yazılı. Rakam ürküttüyse yine de yazın — bütçenize göre neyin yapılabileceğine birlikte bakarız.

İşinizi anlatın; özel yazılım mı gerekiyor, hazır bir çözüm mü yeter, dürüstçe söyleyelim. Diğer anlatımlar Rehber'de.